Нашай долі адгалоскі

В истории этого населенного пункта тесно переплелись и этнические особенности, и эпохальные перипетии, и людские надежды на лучшую жизнь. Деревенька Чехи, расположенная в нескольких километрах от Головчиц вдоль дороги в агрогородок Демидов, что на Наровлянщине, получила свое название именно благодаря этническим чехам.

История населенного пункта никак не связана с именем великого комика, но от этого не менее интересная. Здесь живут люди, которые ценят красоту природы и искренне любят малую родину.

«Гомельская праўда» начинает проект «Родинка на карте». Мы расскажем читателям о деревнях Гомельской области с необычными названиями. Каждый населенный пункт нашего региона уникален своей историей и традициями, богат именитыми уроженцами. И, конечно же, здесь живут необыкновенные люди: добрые, щедрые, радушные, всегда готовые встретить вас искренней улыбкой. Именно такими оказались сельчане из деревни Ветчин Житковичского района.

Гэта вёска вядома з глыбокай старажытнасці. Археолагі знайшлі ў свой час непадалёк ад яе гарадзішчы II стагоддзя да нашай эры – II стагоддзя нашай эры, паселішчы мілаградскай і зарубінецкай культур і раннеславянскага перыяду. Зараз у Чапліне 57 жыхароў, 71 дачнік.

Па дарозе ў гэтую палескую вёску мы разважалі: чаму ж яе так назвалі? Мо, тут лён церабілі? А ад мясцовых жыхароў пачулі дзве версіі: багата каля рэчкі Трэмля і іншых вадаёмаў лазы, яе і церабілі, прарэджвалі; а яшчэ ў народзе кажуць, што быў у далёкія часы ўладальнікам гэтай зямлі чалавек з падобным на назву вёскі прозвішчам. Аднак дакладна вядома, што на поўдзень ад цяперашняй вёскі было паселішча Малы Церабаў.

У гэтай вёсцы ў 10 кіламетрах ад Добруша бытуе погаласка: «Нашы буднецкія паў-Масквы адбудавалі». І нездарма: здавён славіцца паселішча сваімі будаўнікамі, мулярамі. Дыхтоўныя цагляныя дамы і зараз упрыгожваюць гэтую вялікую па цяперашнім часе вёску. Значная частка насельніцтва паходзіць са старавераў. Колісь продкі цяперашніх старажылаў ездзілі ў Маскву на будоўлі, узводзілі, кажуць, і першую станцыю сталічнага метрапалітэна. Актыўна ўключана ў будаўнічую тэму і сучасная моладзь Жгуна-Буды.

Цяперашняя вёска ў розныя часы мела розныя назвы. У пісьмовых крыніцах згадваецца ў ХIX стагоддзі як паселішча Сінецкая ў Буйнавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерніі. У 1865-м называлася вёска Сініцкае Поле, а ў 1867-м – Сініцкая Слабада. У склад Буйнавіцкай царкоўнай парафіі вёска ўвайшла ў 1879-м.

Як жа даўно марылася праехаць у глыбінку Палесся, палюбавацца прасторамі аснежаных палеткаў і готыкай лясных масіваў, падсілкавацца народнай мудрасцю мясцовых жыхароў! І пашчасціла: перад самым новым годам дабраліся ў Хваенск, што амаль у 270 кіламетрах ад Гомеля.

У пісьмовых крыніцах гэта вёска згадваецца ў XV стагоддзі. Тады яна была ў складзе Лоеўскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерніі. У 1876 годзе гэтымі землямі валодаў дваранін Кабылянскі, а праз тры гады вёска ўжо ў Лоеўскім царкоўным прыходзе. Школа, хлебазапасны магазін былі ў Казярогах у 1897 годзе.

Жыццё восеньскай вёскі, вядома ж, зранку найбольш ажыўленае каля праўлення сельгаспрадпрыемства. Сцяпы Жлобінскага раёна не выключэнне. Сустрэла тут некалькіх жанчын, а аграном Наталля Барадзіна (працуе 32 гады) паведаміла: сельгасугоддзяў у іх 6550 гектараў, бал ворыва – 28. Утрымліваюць 4100 буйной рагатай жывёлы, з якой 1,5 тысячы дойнага статка. «У нас так: раслінаводства працуе на жывёлагадоўлю», – падзялілася Наталля Міхайлаўна.

Вёска з такой светлай назвай заснавана ў пачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з земляў былых памешчыкаў. У 1930-м тут арганізаваны калгас «Іскра ўсходу». Цікава, што ў той перыяд на Лоеўшчыне з’яўляліся вёскі з адметнымі назвамі, напрыклад, Марс, Венера, Рэкорд... У вёсцы Усход працавалі крупадзёрка і кузня. У 1940 годзе тут жылі 286 чалавек. 13 усходаўцаў загінулі ў час Вялікай Айчыннай вайны. У 1959-м гэтыя землі былі ў складзе саўгаса «Дняпроўскі» з цэнтральнай сядзібай у вёсцы Пярэдзелка, цяпер Усход на тэрыторыі Страдубскага сельскага Савета. Яшчэ ў 1999 годзе тут было 26 падвор’яў і 42 жыхары. Зараз жывуць толькі шэсць чалавек.

Вёсак з такой назвай вельмі багата на нашай зямлі. Але ж гэтая адметная тым, што знаходзіцца ў гераічным кутку Гомельшчыны, па якім асабліва жорстка прайшлася Вялікая Айчынная вайна.