Гомельская епархія і Веткаўскі музей прадставілі выставу «Народная ікона Пасожжа»

Прадстаўленыя іконы створаны непрафесійнымі майстрамі для малазабяспечанага сельскага люду. Яны размяшчаліся на покуцях сялянскіх хат або выкарыстоўваліся як абшчынныя іконы — так званыя Свечы, што былі шырока распаўсюджаны на Пасожжы і Падняпроўі з часоў позняга сярэднявечча і захоўвалі сваё значэнне аж да нашага часу. Нягледзячы на вонкавую прастату, гэтыя абразы нясуць у сабе выразны духоўны змест і адлюстроўваюць асаблівы лад рэлігійнага мыслення мясцовага насельніцтва.

Паводле задумы куратараў, народны іканапіс Пасожжа фарміраваўся пад уплывам прафесійных узораў папярэдніх эпох. Менавіта таму выстава адкрываецца мастацкай прэамбуляй — шасцю іконамі са збораў Музея старажытнабеларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі. Абразы датуюцца XVIII–XIX стагоддзямі, паходзяць з розных праваслаўных, уніяцкіх і каталіцкіх храмаў тэрыторыі сучаснай Беларусі і напісаны ў разнастайнай мастацкай стылістыцы. Гэтыя творы дазваляюць убачыць тыя візуальныя і сэнсавыя арыенціры, якія паступова пераасэнсоўваліся народнымі майстрамі.

У адкрыцці выставы прыняў удзел Высокапраасвяшчэннейшы Сцяфан, архіепіскап Гомельскі і Жлобінскі. Звяртаючыся да ўдзельнікаў і гасцей мерапрыемства, уладыка звярнуў увагу на глыбінную сувязь народнай іконы з жыццём і верай простага чалавека.

«Народная ікона нараджаецца не ў майстэрні, а ў штодзённым жыцці. Яна з’яўляецца адказам чалавека на патрэбу малітвы, на жаданне мець побач вобраз, праз які сэрца звяртаецца да Бога. У гэтых абразах адчуваецца жывое дыханне веры, якое не губляе сваёй сілы і сёння», — сказаў архіепіскап Сцяфан.

Арганізатарамі выставы выступілі Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый імя Ф. Р. Шклярава, Музей старажытнабеларускай культуры ІМЭФ НАН Беларусі, а таксама Гомельская епархія Беларускай Праваслаўнай Царквы. Сумесны праект скіраваны на захаванне, вывучэнне і асэнсаванне духоўнай спадчыны рэгіёна, у якой народная ікона займае асаблівае месца.

Выстава «Народная ікона Пасожжа» дазваляе ўбачыць шырыню мастацкіх поглядаў мясцовых майстроў, зразумець сувязь творцы з асяроддзем, для якога ствараліся абразы, і адчуць асаблівую прыцягальнасць культурнага ландшафту Пасожжа — прасторы, дзе мастацтва, вера і народная традыцыя на працягу стагоддзяў утваралі адзінае цэлае.