12 лістапада спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі Андрэя Макаёнка
- 885
- 08:35
- 12.11.2025
Поделиться
Ён надзвычай сучасны аўтар, Андрэй Ягоравіч Макаёнак, наш зямляк, ураджэнец вёскі Борхаў Рагачоўскага раёна Гомельшчыны. Тэмы, якія драматург адлюстроўваў у сваіх творах у ХХ стагоддзі, надзвычай актуальныя і сёння, у веку ХХI. Па-ранейшаму актуальная тэма гаспадарання ў вёсцы, кроўная сувязь з роднай зямлёй, каранямі роду. Народу нашаму ва ўсе часы ненавісна здрадніцтва, прыстасаванства, падхалімства.
Ён надзвычай сучасны аўтар, Андрэй Ягоравіч Макаёнак, наш зямляк, ураджэнец вёскі Борхаў Рагачоўскага раёна Гомельшчыны. Тэмы, якія драматург адлюстроўваў у сваіх творах у ХХ стагоддзі, надзвычай актуальныя і сёння, у веку ХХI. Па-ранейшаму актуальная тэма гаспадарання ў вёсцы, кроўная сувязь з роднай зямлёй, каранямі роду. Народу нашаму ва ўсе часы ненавісна здрадніцтва, прыстасаванства, падхалімства.
П’есы Макаёнка з поспехам ішлі ў 200 тэатрах СССР і за яго межамі
Нездарма ў 70-я гады мінулага стагоддзя спектаклі па п’есах Андрэя Макаёнка ішлі ў 200 тэатрах СССР і далёка за межамі. 700 разоў ігралі для гледачоў у Маскоўскім тэатры сатыры «Зацюканага апостала». Знакамітыя расійскія акцёры Андрэй Міронаў, Анатоль Папанаў, Вера Васільева, Спартак Мішулін, Аляксандр Шырвіндт і многія іншыя былі задзейнічаны ў макаёнкаўскай драматургіі. А з «Лявоніхай на арбіце» акцёры нацыянальнага Купалаўскага тэатра пабывалі, лічы, у кожнай беларускай вёсцы, дзе меўся клуб са сцэнай з шырмай. У самім тэатры на гэты спектакль былі задзейнічаны чатыры акцёрскія саставы.
…У пасляваенным 1946-м у аўтабіяграфіі Андрэй Ягоравіч пісаў: «…у 1938 годзе скончыў 10 класаў Журавіцкай сярэдняй школы. У 1939 годзе прызваны ў Чырвоную Армію, дзе праслужыў да 1942 года ў якасці нам. палітрука, палітрука роты. У 1942 годзе ўдзельнічаў у баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у Крыму, дзе быў паранены. Пасля ранення і лячэння дэмабілізаваны з РККА…»
Паранены пад Феадосіяй у 1942-м, Андрэй Ягоравіч лячыўся ў шпіталях Краснадара і Баку. З асколкамі ў нагах, з гэтымі горкімі пазнакамі вайны, папрацаваўшы год ваенруком у адной са школ Грузіі, вярнуўся на родную Рагачоўшчыну. Пісьменнік спяшаўся жыць, спяшаўся расказаць усяму свету сваю праўду жыцця. Ім створаны сапраўды неўміручыя шэдэўры. У 1974 годзе за п’есы «Трыбунал» і «Таблетку пад язык» Макаёнак адзначаны Дзяржаўнай прэміяй БССР імя Якуба Коласа.
Шчырае шматгадовае сяброўства звязвала Андрэя Макаёнка з земляком Іванам Шамякіным. Пра прыезды сябра на дачу ў Церуху Іван Пятровіч дзяліўся: «Сапраўдным святам было, калі прыязджаў Андрэй, з маладой прыгожай Ленай, з малымі Алай і Сяргеем. Андрэй захапляўся спінінгам. Мы ехалі да Сожа і цэлы дзень сцёбалі блёснамі па вадзе, як правіла, без улову. А дзеці купаліся, гулялі на лузе…»
На Гомельшчыне годна ўшаноўваецца памяць народнага пісьменніка Беларусі Андрэя Ягоравіча Макаёнка. У 1986 годзе ў Журавічах адкрыты літаратурны музей пісьменніка. Да 80-годдзя з дня нараджэння драматурга ў 2000-м у цэнтры аграгарадка ўстаноўлены бюст. Імя Макаёнка носяць вуліцы ў Гомелі і Мінску. У зале ўрачыстых пасяджэнняў у Палацы Румянцавых і Паскевічаў увекавечаны знакавыя гістарычныя асобы нашага краю, сярод іх і Андрэй Макаёнак.
Мемарыяльная зала, прысвечаная жыццю і творчасці народнага пісьменніка Беларусі, драматурга, сцэнарыста Андрэя Макаёнка створана ў Гомельскай абласной бібліятэцы ў 2016 годзе, а сёлета адноўлена. Любоў Іванаўна Макаёнак, другая жонка пісьменніка, пагадзілася тады перадаць у дар бібліятэцы практычна ўвесь архіў класіка з іх мінскай кватэры. Цяпер у адметнай скарбонцы Ленінкі ў прадстаўнікоў розных пакаленняў ёсць мажлівасць пабываць і далучыцца сэрцам да лёсу земляка.
Реклама
